Theu Boermans

Theu Boermans (1950) is één van de grote Nederlandse toneelregisseurs. Hij regisseerde onder meer Hamlet en Midzomernachtsdroom. Vanaf 2011 is Boermans artistiek leider van het Nationale Toneel in Den Haag.

Wat maakt Shakespeare zo uitzonderlijk? 
“Het gaat altijd over het individu dat op de orde bedreigt en daardoor een dramatische loop der gebeurtenissen in gang zet. Het zijn altijd vragen die te maken hebben met de zin van ons bestaan. Hoe moet je leven? Mensen waren in Shakespeares tijd veel gevoeliger voor taal dan tegenwoordig: ze herkenden zijn beeldspraak en metaforen en kregen bijna alles mee wat hij er in stopte. Helaas kunnen wij niet meer goed luisteren omdat we in een beeldcultuur leven. Shakespeare bekoort wie het subtiele genot zoekt, maar óók wie platte volkse humor zoekt.”

Is er een bepaalde manier waarop u zijn stukken regisseert en transponeert naar het heden?
“Ik vind dat een voorstelling geslaagd is als hij de juiste balans heeft tussen de emotionele, visuele en intellectuele sensatie die er aan ten grondslag ligt. Dat is iets waar je bij Shakespeare maar weinig moeite voor hoeft te doen, want dat zit zo ongeveer in al zijn scenes. De aanpak van zijn werk is natuurlijk in de loop der eeuwen wel veranderd. Een storm op de hei werd bijvoorbeeld in de taal verbeeld. Later kwamen er donderplaten in de coulissen om die storm te laten horen. Er werd in de tekst gesneden worden. Als je alle overbodige herhalingen en uitwijdingen verwijdert, komt duidelijker naar boven wat een enorme mensenkenner en psycholoog Shakespeare was. Let bij Lear maar eens op hoe hij verwoordt wat het is om oud te worden. King Lear is één van de rijkste stukken die ik ken en het heeft schitterende dialogen”

U heeft zelf ooit nog gespeeld in Lear, toch?
“Ja, twee keer zelfs, in dezelfde enscenering. Ik was een beginnend acteur, het was in 1974. In de ene versie speelde Guus Hermus de hoofdrol, in de andere Max Croiset. Ik speelde kleine rollen hoor, stond aan het begin van mijn carriere. Ik was Frankrijk of Bourgondië, daar wil ik vanaf zijn. Het was voor die tijd een vrij vernieuwende aanpak. Het was een grootste enscenaring met een vrij kaal décor, veel donkere kleuren. Guus Hermus was fabuleus. Later heb ik nog in Midzomernachtsdroom gestaan. Toen werd ik vlak voor de premiere nog van elf naar Lysander gepromoveerd.”

© Het Toneel Speelt