Ghetto van Herman Heijermans

Informatie

Ghetto (1898) is volbloed Amsterdams volkstoneel. 

Ghetto speelt zich af in het miserabele buurtje achter het Amsterdamse Waterlooplein. Als een jid wat doet zeggen de christenen meteen dat hij een jid is. Een jid moet geen aanstoot geven, een jid houdt zich gedeisd. Ghetto gaat over de vraag of joden moeten assimileren of dat ze beter af zijn door te kiezen voor afzondering in de wereld. De angst heerst dat aanpassing aan de nieuwe tijd betekent dat jonge joden hun afkomst verloochenen en dat de joodse geest, de joodse tradities, het joodse geloof zal verdwijnen. Wil je een gevangene zijn van je eigen traditie?

Bij de première in de Hollandsche Schouwburg zaten christenen en critici, Israëlieten uit de buurt en joden uit de gangen rond het Waterlooplein. Ze zagen een blinde, achterdochtige woekeraar en weduwnaar op het toneel. Sachel, een joodse woekeraar. Hij bidt tot de Ene, dient ondertussen de mammon en waakt met een mengeling van sentiment en wreedheid over zijn have en goed. En dan herkennen ze hem. Van Shakespeare’s Shylock. Een bevriend koopman wil hem afvalwol verkopen en in één adem door een deal sluiten over het huwelijk van zijn dochter met de zoon van Sachel. Daar zit het hart van de vertelling. Rafaël, zijn zoon, wil niets weten van een arrangement, hij is al verliefd op een christelijk meisje. En opeens krijgt Ghetto een betekenis die wat er toen honderd jaar geleden in hartje Amsterdam afspeelde, verre overstijgt. We herkennen de thema’s en kennen de argumenten.

Ghetto is meer dan honderd keer in Amsterdam gespeeld voor volle zalen. Er is altijd gemor geweest over het vermeende antisemitisme van het stuk, maar die discussie kennen we van De Koopman van Venetië. In een wereld waarin etniciteit zo’n grote rol speelt, is Ghetto een belangrijk stuk dat erom smeekt om weer gespeeld te worden.

Een kort voorspel gaat eraan vooraf: de eenakter Ahasverus. Heijermans schreef het onder een pseudoniem en het werd juichend door de pers ontvangen.

Credits

Mark Rietman - Sachel Nasrdin Dchar - Rafaël, zijn zoon Marleen Stoltz - Esther, zijn zuster Dries Smits - Aaron Fockeline Ouwerkerk - Rebecca, zijn dochter  Paul Hoes - Rebbe Haëzer Sjaan Duinhoven - Rose

Jaap Spijkers - regie Guus van Geffen - decor Bernadette Corstens - kostuums Stefan Dijkman - licht

Première 15 oktober 2009 in de Stadsschouwburg Amsterdam

 

 

 

Verhalen en achtergronden

Een column van Ger Groot over Ghetto
Wie aan het begin van de 21ste eeuw Herman Heijermans’ Ghetto ziet, komt niet onder een schok van herkenning uit. Strijd en onbegrip tussen religies, weerspannigheid tussen traditie en modern leven, verachting tussen bevolkingsgroepen en zelfs het anachronisme van het gearrangeerde huwelijk: het zit er allemaal in. Meer dan honderd jaar na dato maken we dat opnieuw mee, al zijn de namen van de betrokken partijen inmiddels veranderd. Lees meer

Antisemitisme of het verhaal van de wandelende Jood. 
De karikatuur van de woekeraar als 'valse munter' en later als 'Jood van het valse gewicht' zette zich voort in de karikatuur van de 'wandelende Jood'. De legende ging daaraan vooraf. De christelijke maatschappij vond ze uit om de verdrijvingen van de Joden een historisch-religieuze legitimatie te verlenen. Lees meer

Het woord Ghetto
In 1516, werden de joden van Venetië afgezonderd in een getto. Het woord ghetto is Venetiaans dialect voor 'gieterij', aangezien op het ongezonde eiland waar de joden nu moesten wonen, vroeger een gieterij had gelegen. Lees meer

Over joodse identiteit
“Bij ons thuis ging het er niet zozeer om of mensen joden waren of niet-joden, maar of ze in de oorlog ‘goed’ geweest waren of niet-fout.” Lees meer

Team & Cast:

Reacties

  • Bob van Boven

    Gisteren deze geweldige voorstelling gezien; onze complimenten!. Wel een vraag: van wie…

    Lees verder

  • Esther Goedgebuure

    Ghetto is een prachtige voorstelling, met een verpletterende actualiteitswaarde. Er…

    Lees verder

In 't nieuws - za 17 okt 2009
Smaakvolle Heijermans over een tijdloos conflict (Volkskrant)

Voorbeeldige acteurs in knappe regie van Jaap Spijkers

Lees verder

Nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte.

aanmelden

Ook interessant



Het Toneel Speelt

Social media
adres

Telefoon: 020-6269550
Meer contactgegevens
Voorstellingen
Pers
Colofon
© 2010 Het Toneel Speelt

Ontwerp en realisatie
Stijlbende & Peppered