King Lear van William Shakespeare

Over onze Nederlandse versie van King Lear, over taal en moraal en nog meer 

door Ronald Klamer

De laatste weken heb ik samen met Jaap Spijkers (regisseur) en Mark Rietman (Lear) intensief gewerkt aan een heldere en een zo kloppend mogelijke versie van King Lear. Samen lezen is de beste manier om fouten op te sporen en de muzikaliteit van een tekst te horen. Muzikaliteit en betekenis zijn vaak synoniem. Lees meer

King Lear, een tragedie zonder verlossing
door Willem Jan Otten
King Lear heeft een van de meest fantastische openingsscènes ooit geschreven. Hoofdpersoon wil rijk verdelen onder drie dochters én vraagt hen om beurten hun liefde en respect voor hem te betuigen. Het is een tragedie wat zeggen wil dat de hoofdpersoon eraan gaat. En omdat hij bedacht is, door een schrijver die de gebeurtenissen in een ordelijke, betekenisvolle samenhang kon plaatsen, zullen we ons tijdens de werdegang van de titelheld afvragen wat de zin is van zijn leven.
Lees meer

Over natuur, niets en waanzin

King Lear gaat over twee ontaarde vaders die tegennatuurlijke beslissingen nemen. Over twee lieve, toegewijde kinderen die ten onrechte belachelijk zwaar worden gestraft. Over een bastaardzoon die door list en bedrog bijna de totale macht overneemt. Drie woorden komen voortdurend terug in het stuk: natuur, niets en waanzin. Lees meer 

Over William Shakespeare (1546-1616), zijn tijd en het theater 

Lees meer

Het verrassende verschil in vertalingen

Zowel Shakespeare als de vertaler is met zijn taal verankerd in eigen tijd en plaats. In het geval van King Lear zit er tussen de brontekst en een hedendaagse vertaling een kloof van 400 jaar. Deze afstand zorgt ervoor dat een vertaling nooit een precies equivalent van de brontekst kan zijn. Pessimistisch gezien is vertalen dus eigenlijk onmogelijk. Hoe kan een vertaler immers alle Elizabethaanse toespelingen, dubbele betekenissen en slinkse verwijzingen omzetten in begrijpelijk Nederlands - zonder de eigenheid van Shakespeares taal te verliezen? Lees meer

Over de rol van de nar

Beroepsgekken, zotten, narren, clowns – hoe je ze ook wilt noemen, ze speelden een centrale rol in de tijd van Shakespeare. De zotheid in onze tijd wordt alleen toegestaan als prins carnaval met zijn raad van elf, het gekkengetal, de macht overneemt in de stad. De echte beroepszotten en hofnarren uit de Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd bestaan niet meer. Om iets te begrijpen van de rol van de nar in Koning Lear moeten we dus terug in de tijd, maar blijven we wel dicht bij huis, met Desiderius Erasmus (1466-1536) en de rederijkers. Lees meer 

King Lear en het mysterie der dingen
door Peter Liefhebber

Over geen enkele schrijver is méér geschreven dan over Shakespeare. Bibliotheken vol, letterlijk. Tegelijk is over weinig schrijvers zoveel onduidelijk. Dat hij een formidabele kunstenaar was, ja, daarover zijn we het wel eens. Maar verder?
De vragen tuimelen over elkaar heen.Om er eentje te noemen: had Shakespeare een vastomlijnde levensbeschouwing? Was hij protestant, atheïst, pantheïst, of katholiek? Of geen van alle of van alles wat? Lees meer

Vier verschillende interpretaties van dezelfde scène

Een van de hoogtepunten in King Lear is de scène waarin de koning zijn jongste dochter, zijn lieveling, verstoot. De gevolgen zijn desastreus en betekenen de ondergang van een machtig koninkrijk. In dit filmpje zijn twee beroemde Engelse voorstellingen (Ian MacKellen en Laurence Olivier) en een 70-tiger jaren Broadway versie te zien en, om te beginnen, een interessante verfilming  van het stuk uit Rusland. Kijk hier

Herinneringen en verhalen

Pierre Bokma over de nar en wat een acteur in huis moet hebben om Shakespeare te kunnen spelen. Freek de Jonge  vertelt over zijn herinnering van jaren geleden als acteur in een voorstelling van King Lear. Ook hij speelde de Nar. Vonne van der Meer heeft een persoonlijke, bijna familiaire band met Lear. Bas Heijne geeft een mooie, diepzinnige analyse van de betekenis van het stuk. Wim Kok over wat macht en het verlies ervan met je kan doen (zie ook bij Job Cohen). Ger Groot legt uit dat Shakespeare in zijn tijd ouderwets was en dat hij daarom zo groot geworden is. En volgens hem gaat King Lear eigenlijk over een familiebedrijf. En wat zou Maria Goos met de toneeldichter hebben? Gijs Scholten van Aschat was een fantastische Hamlet, Jago en Richard en kent de schrijver tot in zijn botten. Vier regisseurs, Theu Boermans, Aus Greidanus, Gerardjan Reinders en Jos Thie,  praten over wat je tegenwoordig allemaal wel en niet  kunt uitspoken met zijn stukken. Wordt vervolgd.
Interviews: Robbert Blokland                          
                   
Klik op de foto