Ronald Klamer over Expats

De stoom van de premièrespanning is eraf. De reacties hebben wij verwerkt en we zijn opgetogen met wat we hebben losgemaakt. De voorstelling is raak mag ik wel zeggen. Behalve veel positieve reacties zijn er ook toeschouwers die boos zijn en met gevaar voor eigen leven mengen de acteurs zich na afloop onder het publiek. In Arnhem afgelopen zaterdag moest Fabian Jansen het zelfs ontgelden. Een boze expats mijnheer sprak zijn schande uit en kon daarbij zijn handen niet thuislaten. Toch interessant dat vooral de generatie die wij tot de babyboomers rekenen minder gecharmeerd zijn van het stuk en het spel. Ze vinden de plot te gruwelijk voor woorden en worden razend van de taal die uit de monden van de personages rolt. Shakespeare had het al over de spiegel die het theater ons voorhoudt. Me dunkt Expats is zo’n spiegel. En het is inderdaad niet leuk om daar dan in te kijken, zeker als het je ontbreekt aan gevoel voor humor, zelfspot en zelfrelativering. Expats is eigenlijk horror en wat u ziet zijn monsters, verkleed als gewone, herkenbare, succesvolle dertigers, die op elkaar zijn aangewezen in den vreemde en met de moed der wanhoop proberen om betekenis aan hun leven te geven. En hoe doe je dat als je eigenlijk nergens in kunt geloven.

We hebben Expats niet voor niets een zwartgallige komedie genoemd. Er valt veel te lachen, laat dat maar aan Peter van de Witte en de acteurs over, maar wat er op die zomeravond in Beijing afspeelt is ook gruwelijk, te bizar voor woorden. Ik ga u de plot van het stuk niet verklappen, kom vooral kijken zou ik zeggen. Maar ik kan u vertellen dat wij veel over de extreme reacties praten. En we hebben opnieuw ontdekt hoe fantastisch het is om een stuk te spelen dat zo van nu is. Zojuist ontvingen wij een bericht via onze website van een bezoeker die schrijft dat hij toevallig bij de voorstelling belandde: “Fijn dat er weer toneel wordt gemaakt, waarbij de inhoud van het stuk samenvalt met de zorgen van deze tijd. Onze complimenten.” Dat bedoel ik dus.

Groeten van Ronald Klamer