Fokke & Sukke

Jean-Marc van Tol (1967) is Neerlandicus en één van de drie breinen achter de populaire Fokke & Sukke-strips. (www.foksuk.nl) Over de avonturen van de oversekste eend en de dito kanarie verschenen inmiddels bijna twintig boekjes, die nog steeds per honderdduizenden over de toonbank gaan. In 2003 won het driemanschap de Stripschapprijs voor het gehele oeuvre. 

Wat heb jij met de Gijsbrecht?
“Ik heb hem uiteraard gelezen, ik ben niet voor niets Neerlandicus. Ik heb zelfs wel meer van Vondel gelezen! Ik vond de Gijsbrecht wel tof, kan ik me herinneren. Ik vermoed dat dat begin jaren negentig is geweest. Maar ga me nou alsjeblieft niet vragen wát ik er dan zo goed aan vond, want dat weet ik echt niet meer. Ik kan me herinneren dat ik het knap vond zoals Vondel de Gijsbrecht aan Virgilius en de Aeneas had gelinkt. En dat de schurken uit Haarlem kwamen: die fucking klootzakken die zomaar het lef hadden om ons Amsterdam te belegeren! Maar verder weet ik er echt niet meer zoveel van, als ik eerlijk ben.”

Jij bent ook niet meer van de tijd dat men op school hele verzen uit zijn hoofd moest leren.
“Nee, en dat vind ik eigenlijk heel erg jammer. Mijn vader kon dat nog wel, ik was daar altijd wel een beetje jaloers op. Volgens mij word je er ook slimmer van, als je dat kan: zulke lappen tekst uit je hoofd leren. En het is best gaaf als je opeens uit het niets zulke klassiekers als 'ten langen leste' kan reciteren. Op feestjes, of gewoon in de tram als je daar zin in hebt. Maar ja, dat hoeft onze generatie niet meer: wij kunnen het gewoon direct googelen.”

De traditie van het spelen op 1 januari wordt nieuw leven ingeblazen. Ben jij iemand van tradities?
“Absoluut! Ik ben een groot voorstander van tradities. Tradities geven op een bepaalde manier structuur aan het leven. De Gijsbrecht hoort bij nieuwjaarsdag zoals de Matthäuspassion bij Pasen hoort. Het feit dat bepaalde dingen op bepaalde belangrijke momenten worden herhaald, creëert ook een soort verbondenheid tussen mensen. En dan maakt het niet eens uit of die traditie nou echt waarde heeft of niet. Denk aan het vuurwerk afsteken tijdens oud en nieuw: het is eigenlijk te stompzinnig voor woorden. Maar als er geen vuurwerk zou zijn om twaalf uur, zouden we ons flink ongelukkig voelen. Het hoort nou eenmaal bij onze geschiedenis.”

Jij bent striptekenaar. Zou de Gijsbrecht als strip werken?
“Natuurlijk niet. Elk verhaal komt uiteindelijk terecht bij het medium dat daar het beste bij past. Dus waarom zou je Vondel gaan verstrippen? Volgens mij is het zelfs al een keer gedaan, bedenk ik mij nu. Of was dat een ander stuk van Vondel? Ik vind het sowieso op heel veel manieren zonde om dat te doen. Een toneelstuk kent zijn eigen wetten, en die wetten werken doorgaans niet in strips. Strips zijn geweldig, echt waar. Maar ik denk niet dat Vondel zelf het medium zou kiezen om zijn verhalen te vertellen. Bovendien vind ik dat striptekenaars gewoon zelf hun eigen verhalen moeten bedenken. Originele verhalen die zich lenen voor mooie tekeningen, en voor alle andere gave, onbeperkte aspecten en elementen die je zo mooi tot uiting kan laten komen in strips.”

Zou Vondel zich wel lenen voor een Fokke & Sukke-grap?
“Dat wel! Volgens mij hebben we dat zelfs al eens gedaan... al geloof ik niet dat we die grap uiteindelijk hebben gepubliceerd. We hadden Fokke en Sukke getekend als 17e-eeuwse regenten. De boventekst was: 'Fokke en Sukke denken aan Vondel', of iets van die strekking. En dan zegt Fokke tegen Sukke: 'we hebben eigenlijk nog een toneelstuk nodig voor de opening van de Stadsschouwburg'. En dan zegt Sukke: 'en nog een paar kousen'. Want Vondel deed het schrijven van de toneelstukken er eigenlijk maar bij. Hij was in hoofdzaak handelaar in kousen, stoffen en hoeden. Dat is toch geweldig, als je er over nadenkt?”

Maar waarom werkte de grap dan niet goed genoeg voor publicatie?
“Omdat de meeste lezers die voorkennis niet paraat hebben. Wij zijn natuurlijk enorm onderbouwde intellectuelen. Maar de meeste mensen kennen Vondel alleen van zijn stukken - en dat is natuurlijk ook logisch. Maar ik blijf het grappig vinden: dat een van de grootste schrijvers die we in Nederland ooit hebben gekend, zijn fortuin eigenlijk gemaakt heeft met het stoppen van sokken.”
 

Nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte.

aanmelden


Het Toneel Speelt

Social media
adres

Telefoon: 020 620 8804
Meer contactgegevens
Voorstellingen
Pers
Colofon
© 2010 Het Toneel Speelt

Ontwerp en realisatie
Stijlbende & Peppered