Ed Spanjaard

Hoe kent u de Gijsbrecht van Amstel?
“Mijn moeder, die inmiddels niet meer leeft, zat in de jaren dertig op een middelbare meisjesschool in Amsterdam, waar voor de oorlog de Gijsbrecht werd opgevoerd. Zij had een relatief lage stem, dus zij mocht de hoofdrol voor haar rekening nemen. Dat zal in 1937 zijn geweest, de 350e geboortedag van Vondel. Ik heb dat zelf uiteraard niet meegemaakt, ik ben geboren in 1948. Maar zij vertelde daar later, toen ik jong was, wel vaak met veel plezier over.”

Vroeger werd de Gijsbrecht ook gespeeld met muziek. Vindt u het jammer dat dat veranderd is?
“Ja, je hoort helaas nooit meer een toneelstuk met orkest in de bak. Dat bestaat gewoon niet meer, en het is financieel ook bijna niet meer te bolwerken, vrees ik. Ik ben geloof ik de enige diirigent in de laatste veerig jaar die nog de Gijsbrecht-muziek van Alphons Diepenbrock heeft uitgevoerd. Dat was in 2001 ter gelegenheid van de Nederlandse Muziekdagen, in de grote zaal van Vredenburg. Sigrid Koetse speelde de rol van Badeloch, kan ik me nog goed herinneren.”

Als Het Toneel Speelt u zou benaderen om een Gijsbrecht te dirigeren, zou u dan ja zeggen?
“Misschien, dat hangt er van de omstandigheden af. De muziek van Diepenbrock is heel interessant, maar zeker niet gemakkelijk. De koorpartij is vooral heel lastig, vol met a capella soli. Op dat soort momenten is het heel moeilijk voor het koor om zuiver te blijven. Het Groot Omroepkoor zou het erg goed kunnen. Maar ik denk dat theatergezelschappen tegenwoordig toch enigszins praktisch moeten denken. En dan is het toch fijner als muziek iets minder ingewikkeld is. Zodat de acteurs zelf ook kunnen zingen, of zodat je het redt met een paar instrumenten op het toneel. Ik vind het zelf in toneelvoorstellingen ook leuker als je de musici kan zien. Orkater is daar heel erg goed in. Ik heb laatst een voorstelling gezien van Orkater met acht musici die ook acteerden: dat werkte wonderbaarlijk goed. Ik zeg niet dat de Diepenbrock-versie van de Gijsbrecht nooit meer opgevoerd zou kunnen worden. Maar het is wel een duidelijk verouderde vorm van toneel maken. Ook als dirigent is het enigszins onbevredigend om te doen trouwens. Want je kan niet de voorstelling helemaal vorm geven zoals dat bij opera bijvoorbeeld wél het geval is. Het orkest heeft duidelijk een dienende rol, terwijl de partituur niet de moeilijkheidsgraad van een dienende rol heeft.”

Vindt u dat de Gijsbrecht weer ieder jaar gespeeld zou moeten worden?
“Nee, eigenlijk niet. Ik denk niet dat het nodig is om hetzelfde stuk elk jaar weer opnieuw op te voeren. Ik vermoed ook niet dat de Gijsbrecht en Vondel daar op dit moment genoeg voor leven in Nederland. Maar eens in de paar jaar lijkt me een uitstekend idee.”
 

Nieuwsbrief

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte.

aanmelden


Het Toneel Speelt

Social media
adres

Telefoon: 020 620 8804
Meer contactgegevens
Voorstellingen
Pers
Colofon
© 2010 Het Toneel Speelt

Ontwerp en realisatie
Stijlbende & Peppered